- 1 -


KELIME ANLAMI

1. GERÇEK ANLAM : Kelimelerin ilk, asil, temel anlamidir.
Örnek : Ayagim, düsünce kirildi.
G.A
2. MECAZ ANLAM : Sözcüklerin gerçek anlamlarindan tamamen uzak- lasarak kazandiklari yeni anlamli keli-melere "mecaz" denir.
Örnek : Bana ayak yapma!
M.A
3. YAN ANLAM (YAKISTIRMA)
"Masanin ayagi kirildi." cümlesinde oldugu gibi, "ayak" sözcügü hem ger- çek anlamli, hem de mecaz anlamli de- gildir. Çünkü gerçek anlamla bir iliskisi vardir. Bu yüzden örnekteki "ayak" ke- limesi yan anlamlidir.

4. SOMUT ANLAM : Bes duyu orga-nimizin herhangi biriyle algilayabil- digimiz kelimelerdir.
Örnek : Kalem

5. SOYUT ANLAM : Bes duyu orga-nimizin herhangi biriyle algilayamadi-gimiz kelimelerdir.
Örnek : Düsünce
6. ES ANLAMLILIK : Ayni kavrami karsilayan farkli sözcüklerdir.
Örnek : Kafa ------- Bas ( Es anlamli )

7. TERIM ANLAM : Herhangi bir bi-lim, sanat, meslek daliyla veya bir konu ile ilgili özel ve belirli bir kavrami olan sözlerdir.
Örnek : Bitkilerin kökleri kurumus.

8. DEYIM ANLAM : Sözcüklerin bir veya birden fazlasinin gerçek anlamin- dan uzaklasarak yeni bir anlamda kalip- lasmasiyla olusan söz gruplaridir.
Not 1 : Deyimler en az iki kelimeden olusur. Cümle halinde olan deyimler de vardir.
Örnek : Agzini aramak.
Not 2 : Deyimler, çogu zaman kendi anlamlarindan uzaklasmistir.
Örnek : Annem küplere bindi.
Not 3 : Deyimler, genellikle bir eylem bildirdiginden bir eylem gibi çekimlene- bilir. Bu yönüyle atasözünden ayrilir. Atasözleri daima cümle halinde olup yargi bildirirken, deyimler mastar olarak da kullanilabilir.
Örnek : Dil dökmek ( Deyim )
Tatli dil, yilani deliginden çikarir. ( Ata-sözü )
9. ZIT ( Karsit ) ANLAMLILIK : Bir-birine karsit kavramlari karsilayan söz-cüklerdir.
Örnek : Beyaz ----- Siyah ( Zit anlam )
Not : Bir sözcügün zit anlamlisinin o sözcügün olumsuzu degildir.

10. ES SESLILIK ( SESTESLIK ) :
Yazilislari ayni, anlamlari farkli olan sözcüklerdir.
Örnek : Benden sana bir ögüt
Kendi ununu kendin ögüt.

11. YANSIMA : Ses - anlam iliskisi güçlü olan, canli - cansiz birçok varli- gin çikardigi tabiat taklidi seslerdir.
Örnek : Arinin viziltisi rahatsiz ediyor.

12. GENEL ve ÖZEL ANLAM : An-lam kapsami genis olan sözcüklere "ge-nel anlamli sözcük" ; anlam kapsami daha dar olan sözcüklere "özel anlamli sözcükler" denir.
Örnek: Kitap roman Huzur
G.A Ö.A





13. IKILEME : Cümlede anlatimin gücünü artirmak, anlami pekistirmek için bir sözcügün es, yakin, zit anlamli-sinin veya kendisinin tekrar edilmesiyle olusan sözcüklerdir.
Not 1 : Ayni sözcügün tekrariyla olu-san ikilemeler: Yesil yesil dallar
Not 2 : Es veya yakin anlamli sözcük-lerden olusan ikilemeler: Es - dost
Not 3 : Karsit anlamli sözcüklerden olusan ikilemeler : Gece gündüz çalisti.
Not 4 : Yansima sözcüklerin tekrariy-la olusan ikilemeler : Irmak, siril siril akiyor.
Not 5 : Bazi ikilemeler kaliplasmis ol-dugundan ikilemeyi olusturan kelime-lerin yerleri degistirilemez.
Asagi yukari iki yildir görüsmüyoruz.
Yukari asagi iki yildir görüsmüyoruz.
Olmaz
- 2 -
Konu Testi : Kelime Anlami Konu Testi No : 01


1. Asagidaki cümlelerin hangisinde "çok sikinti çekmek, çok yorulmak" anlaminda bir deyim kullanilmistir?

A) Titiz oldugundan,her isi ince eleyip sik dokurdu.
B) Haberi alinca kafasi allak bullak oldu.
C) Suçsuzlugunu kanitlayincaya kadar,akla karayi seçti.
D) Savurgan oldugundan, iki yakasi bir araya gelmezdi.

2. Asagidakilerden hangisinin es seslisi yoktur?

A) Dal B) Ova C) Kara D) Koru

3. "Güç yetmez gibi görünen büyük, agir isleri basar- mak" anlamina gelen deyim asagidakilerden hangisidir ?

A) Daglar dayanmaz. C) Daglara taslara.
B) Daglari devirmek. D) Daglara düsmek.

4. Asagidakilerden hangisi, "ayagini kesmek" deyimiyle zit anlamlidir ?

A) Ayagini çekmek. C) Ayagini alistirmak.
B) Ayagina dolasmak. D) Ayagina gelmek.

5. "Kokmak" kelimesi asagidaki cümlelerin hangisinde mecaz anlaminda kullanilmistir?

A) Dün pisirilen yemekler kokmus.
B) Her gelisinde üzeri baska bir parfüm kokuyor.
C) Yemekler mis gibi kokuyordu.
D) Ortalik yine savas kokuyor.
6. "Bu konuda, Ali'de az çok bizim gibi düsünüyor." cümlesindeki alti çizili olan kelimenin kattigi anlam asagidakilerin hangisinde vardir?
A) Sorulari, zor da olsa, çözecegim.
B) Herhalde, sinavi basaririm.
C) Bize kirildigini, daha sonra fark ettim.
D) Onun fikirlerine bir parça katiliyorum.

7. Asagidaki cümlelerde geçen alti çizili kelimelerden hangisi, digerlerinden farkli anlamda kullanilmistir?

A) Kuskusuz, bizim köyde olanlari duymussunuzdur.
B) Elbette, bütün çabalarimiz onun içindir.
C) Tabiî ki, orada seni koruyacagim.
D) Sanirim, isimiz aksama kadar biter.

8. Asagidakilerden hangisinde "yol" kelimesi deyim içinde kullanilmamistir?

A) Bir yolunu bulup onu görmeye gittim.
B) Bir gün güzel bir köye yolum düstü.
C) Onu ancak siz yola getirebilirsiniz.
D) Yolda etrafa atilmis çöpler vardi.

9. "Büyük" kelimesi asagidakilerin hangisinde "üstün niteligi olan" anlaminda kullanilmistir?

A) O ayrildigi için büyük üzüntü duyduk.
B) Büyükbabasini görünce boynuna sarildi.
C) Cümle baslarinda büyük harf kullanilir.
D) Her zaman, "Ahmet Bey büyük adamdir." der.
10. "Durgun" kelimesi asagidaki cümlelerin hangisinde gerçek anlamda kullanilmistir?

A) Deniz masmavi, hava durgun, her taraf islakti.
B) Öteki, durgun bir Anadolu köylüsüydü.
C) Kibritin alevinde yüzüne baktim, beyaz, durgundu.
D) Son günlerde babamin isleri durgun.

11. Asagidakilerden hangisi baslanmis bir isin bozulmasi anlamini tasir?

A) Suyu basindan kesmek
B) Saman altindan su yürütmek
C) Suya sabuna dokunmamak
D) Suyu bulandirmak

12. "Hayatindan kaygi duymak" anlaminda olan deyim asagidakilerden hangisidir?

A) Basina karalar baglamak C) Basi yerde olmak
B) Basindan korkmak D) Basina belâ olmak

13. Asagidakilerin hangisinde "Ucu bucagi olmayan bu topraklarda bir an için kayboldugunu sandim." cümle- sindeki alti çizili sözün yerini tutabilecek bir kelime kul-lanilmistir?

A) Insan buraya gelir de bir haber vermez mi?
B) Gördügüm kadariyla orada hiç agaç yoktu.
C) Böyle genis bir çiftligimin olmasini isterdim.
D) Sonsuz gökyüzüne bakinca çocuklugunu hatirladi.

- 3 -

CÜMLE ANLAMI


1. ÖZNEL YARGI : Kisiden kisiye degisen, dogru ve- ya yanlis oldugu kanitlanamayan yargilardir.
Örnek : En güzel renk mavidir.

2. NESNEL YARGI : Dogrulugu veya yanlisligi kisi-den kisiye degismeyen ve kanitlanabilir bir özellik tasi-yan yargilardir.
Örnek : Sanatçinin iki siir kitabi çikti.

3. DEGERLENDIRME : Bir sanat eserinin, sanatçinin veya herhangi bir durumun iyi ya da kötü yönlerini orta-ya koymaktir.
Not 1 : Degerlendirmeler, kimi zaman öznel, kimi zaman nesnel olabilir.
Örnek : Sairin siirleri insani derinden etkiliyor. ( Öznel )
Romanda kisiler gerçek yasamdan alinmis. ( Nes-
nel )
Not 2 : Bir seyin oldugu gibi anlatilmasi, o sey üzerinde yorum yapilmamasi degerlendirme degildir.
Örnek : Uzun boyluydu.(Yorum yok-Degerlendirme yok.)

4. NEDEN ( SEBEP ) - SONUÇ : Bir eylemin hangi gerekçeyle veya hangi nedenden dolayi yapilmasidir. Bunu bulmak için yükleme "niçin" sorusu sorulur.
Örnek : Konustugu için siniftan atildi.

5. KOSULA BAGLILIK : Bir eylemin veya bir duru-mun gerçeklesebilmesi için önceden olmasi gereken bas-ka bir durumun varligina "kosula baglilik" denir.
Örnek : Kitabi vermek üzere aldi.

6. MECAZLI ANLATIM : Mecaz anlamli kelimelerin kullanildigi cümlelerle yapilan anlatimdir.
Örnek : Karsi daglar asirlardir uyuyor.

7. KARSILASTIRMA : Bir düsünceyi ya da kavrami daha anlasilir hâle getirmek için onu, baska bir düsünce veya kavramla herhangi bir yönden, benzer ya da farkli yönden kiyaslamadir.
Örnek : Hakan, Murat kadar çaliskandir.

8. DOLAYLI - DÜZ ANLATIM : Cümle içinde bas- kasina ait bir sözü, cümleyi söyleyenin, kendi söyleyisine göre degistirerek aktarmasidir.
Örnek : Kardesim bana "Kitap okuyacagim." dedi. ( Söz degistirilmedigi için düz bir anlatimdir. )
Kardesim bana ders çalisacagini söyledi. ( Söz de- gistirildigi için dolayli anlatimdir. )

9. TANIMLAMA : Bir seyin ne oldugunu anlatan ve "Bu nedir?" sorusuna cevap verebilen cümlelerdir.
Örnek : Isimleri etkileyen sözcüklere sifat denir.

10. ÜSLÛP : Bir sanatçiya özgü duyus, görüs, anlayis, anlatis özelligiyle, teknik, renk, güçlendirme ve söyleyis tarzidir.
Örnek : Sanatçi, hikâyesinde deyimleri çok kullanmis.

11. ÖNYARGI : Bir olay veya kisiyle ilgili degisik se- beplerden dolayi önceden edinilen olumlu veya olumsuz yargilardir.
Örnek : Bu kitap çiktiginda çok tutulacak.
12. IHTIMAL ( OLASILIK ) : Bir olayin veya herhangi bir seyin görünüse göre olacagini sanma.
Örnek : Bugün yagmur yagabilir.

13. VARSAYIM : Bir durumun sonucunun ne oldugunu bilmeden onu kendimize göre bir sonuca baglamaktir.
Örnek : Diyelim ki bu olay gerçek degil.

14. ÖNERI : Bir konuda eksik görülen herhangi bir seyin nasil giderilebilecegine dair teklif getirmektir.
Örnek : Sabahleyin ders çalisirsa daha iyi olur.

15. ELESTIRI : Bir insani, bir eseri, bir konuyu dogru ve yanlis yanlarini bulup göstermek için incelemektir.
Örnek : Yazar, tek boyutlu kisiler olusturmus.

16. CÜMLE OLUSTURMA : Bunda dikkat edilecek husus "yüklem" dir. Kuralli cümlelerde yüklem sonda olacagindan yüklem olabilecek ifadeyi veya kelimeyi numarali ifadelerden seçip digerlerini de anlamli ve mantikli bir siralamaya sokabiliriz.

17. VECIZE : Bir duyguyu, bir düsünceyi kisa ve öz bir sekilde anlatan, kim tarafindan söylendigi bilinen güzel sözlerdir.
Örnek : Olmaya devlet cihanda bir nefes sihhat gibi.
Kanûnî Sultan Süleyman

18. ATASÖZLERI : Kim tarafindan söylendigi bilinme-yen, az kelimeyle anlatilmis ve halka mâl olmus kisa, sade, özlü sözlerdir. Örnek : Su testisi su yolunda kirilir.


- 4 -
Konu Testi : Cümle Anlami Konu Testi No : 02


1. Asagidaki atasözlerinden hangisinde "etkilenme" söz konusu degildir?

A) Ates olmayan yerden duman çikmaz.
B) Körle yatan sasi kalkar.
C) Üzüm üzüme baka baka kararir.
D) Kir atin yaninda duran ya huyundan,ya suyundan...

2. I. bazilari sonradan büyüklük kazanir.
II. bazilarini da
III. zorla büyük
IV. bazilari da büyük olarak dogar.
V. yaparlar

Yukaridaki cümle parçaciklarinin anlamli ve ku- ralli bir cümle olusturan siralanisi asagidakilerden han- gisidir?

A) I - IV - II - III - V C) III - II - V - IV - I
B) IV - II - I - III - V D) IV - I - II - III - V

3. "Mevsimlere ... olmayan, yagmurlarin dilinden ... " cümlesi en uygun olarak hangisiyle doldurulabilir?

A) ilgisi - bilir C) hasret - çeker
B) meyli - anlayamaz D) saygili - dönmez

4. "Su uyur, düsman uyumaz." ifadesi için asagidakiler- den hangisi söylenir ?

A) Atasözü B) Deyim C) Tekerleme D) Özdeyis

5. "Kötü kisilerle dostluk kuran, onlarin davranislarin- dan etkilenir." anlamina gelen atasözü, asagidakilerden hangisidir?

A) Her agaç kökünden çürür.
B) Sinek küçüktür, ama mide bulandirir.
C) Bir kötünün yedi mahalleye zarari vardir.
D) Körle yatan sasi kalkar.

6. "Her seyin eskisi ortadan kalkar, kaybolur, piyasa- dan çekilir, fakat kitabin böyle degil." cümlesinden asagidakilerden hangisi çikarilamaz?

A) Kitap her zaman önemlidir.
B) Kitaplar hiçbir zaman degerini kaybetmez.
C) Kitaplar etkisini yitirmez.
D) Kitaplarda anlatilanlar yenilenmelidir.

7. Asagidakilerin dizelerin hangisinde "neden - sonuç" iliskisi vardir?

A) Aksam üstüne dogru, kis vakti
Bir hasta odasinin penceresinde
B) Kizilirmak parça parça olaydin
Her parçan bir yerlerde kalaydin.
C) Kalbim yine üzgün seni andim da derinden
Geçtim yine dün eski hazan bahçelerinden.
D) Ekin biçtim tarlalarinda demet demet
Kaval çaldim, koyun güttüm yaylalarinda



8. Asagidaki cümlelerin hangisinde yorum söz konusu- dur?

A) Bahar yine insanin gönlünü ferahlatan güzelliklerle kapimizi çaldi.
B) Ülkemizde hemen her yil basilan kitaplarin sayisi üzerinde arastirma yapiliyor.
C) Son yillarda ülkemizde çok fazla siir kitabi yayin- laniyor ve satiliyor.
D) Bir kitap bes binden fazla basilamiyor ülkemizde.


9. "Tabak tabak yemek yedi;ama yine de doymadi." cümlesindeki alti çizili sözün kattigi anlam asagidakilerin hangisinde vardir?

A) Çocuklar onar onar saymayi ögrendiler.
B) Onlar tatli tatli sohbet ediyorlar.
C) Istasyona kosa kosa gelmisler.
D) Kirlarda kucak kucak çiçek topladik.

10. "Cahit Sitki, genç bir sair olmali. Ama niçin bu gençlik bir sabah günesi gibi sen, coskun, umutlu ve gü ler yüzlü degil? Niçin onda, hayatin senligi, istegi ve coskusu yok."
Bu sözleri söyleyen bir yazar, asagidakilerden hangi- siyle nitelendirilebilir?

A) Kisi sorunlariyla ilgilenen.
B) Sairin sorunlarina ilgisiz davranan.
C) Yasam gerçeklerini yadirgayan.
D) Karamsarligi gençlige yakistirmayan.

- 5 -
Konu Testi : Paragraf Konu Testi No : 03


1. Asagidaki cümlelerde bir paragraf olusturuldugunda hangisi ilk cümle olabilir?

A) Hatta halk arasinda hikâye denilince masal akla gelir.
B) Halk hikâyeleriyle masal arasinda benzerlikler var.
C) Masallar genellikle düz yazi biçimindedir.
D) Halk hikâyelerinde ise, nazim ve nesir iç içedir.

2. "Her eserden yeni bir öz getirmesini, orijinal olmasini istemek hakkimizdir.Fakat etki altinda kalmak orijinal olmaya mani degildir ki... Orijinalin tarifi taklit edilmeyenidir."

Asagidakilerden hangisi parçada vurgulanmak istenen düsünceyle ayni dogrultuda degildir?

A) Bir yazar:"Geothe 'yi okumuyorum , çünkü etkileni- yorum ." diyordu.
B) Roma'nin en erisilmez devri Yunan etkisiyle dolu- dur.
C) Seyh Galip etki altinda kaldigini gururla söylemistir.
D) Klasikler etki altinda kaldiklarini itiraf degil iddia ederlerdi.

3. "Simdiye kadar seksen kitabim yayimlandi. Bunla- rin hepsi bana, sanki yazacagim seksen birinci kitabi- min müsveddesiymis gibi geliyor." diyen bir yazar için asagidakilerden hangisi söylenebilir?

A) Basarili eserler verememistir.
B) En mükemmele ulasmak düsüncesindedir.
C) Basarisizliktan yilmayan birisidir.
D) Yazdiklarindan memnun degildir.

4. "Sirtina bal sürüp ,tavus tüylerinin üstünde yuvarla- nan ve sonra tavus meclisine girmeye yeltenen meshur karganin talihine güven yoktur.Böyle tipler, sahip ol- duklari yaratilis ifadesinin dis planda taklitçisi ,sahte özenislerle bilhassa siir sahasinda hemen enselenmeye mahkumdur."
Yukaridaki paragrafta anlatilmak istenen nedir?
A) Baskasindan etkilenmeyen sair yoktur.
B) Taklide dayali eserler orijinallerinden kolaylikla ayirt edilir.
C) Tavus kusu gibi ,siiri süslemeye çalismak bosunadir.
D) Sairler, mutlaka büyük adamlardan etkilenmelidir.

5. "Bugünün sairleri dünkülerin söylediklerine benzer gazeller yazmaya kalkti mi nedir istegi neye yarar an- lamiyorum bir türlü.Güzellik çagdan çaga degismezse, bizden önce gelenler bu bulmuslar da biz artik arama- yacaksak bugün de siir yazmanin ne manasi var? Es- kiden kalanlar örnegin Karacaoglan'in üç bes kosma- siyla Baki' nin birkaç gazelini nemize yetmez?"

Yukaridaki paragrafta anlatilmak istenen düsünce asa- gidakilerden hangisidir?

A) Asil begenilen siirler,uzun uzun düsünüldükten sonra anlasilanlardir.
B) Sair eskileri taklit etmemeli, yenilikler getirip özgün olmali.
C) Baki'nin gazelleri ile Karacaoglan'in kosmalari çaglarini yansitan eserlerdir.
D) Eski sairlerin söyledigi ,yazdigi siirler içinde çok güzel olanlar vardir.


6. "Hiçbir sairin ,hiçbir sanatçinin tek basina bir anlami yoktur.Onun anlami degerli ölmüs ozan ve sanatçilarla olan bagina göre ortaya çikar.Ona tek basina deger biçemezsiniz, karsitlik ve benzerliklerini belirtmek için ölmüsler arasina yerlestirmeniz gerekir onu."
Yukaridaki paragrafta vurgulanmak istenen asagida-kilerden hangisidir?

A) Sair baskalarindan etkilenmemelidir.
B) Sairin degerlendirilmesi diger sanatçilarla karsilasti- rilirsa güçlesir.
C) Sairin degerlendirilmesi zamana birakilmamalidir.
D) Sairin degerlendirilmesi sanatçilarla karsilastirilinca ortaya çikar.

7. "Kadiköy yokusundan çikarken Ahmet Hasim'in ta- butu ile karsilastigim gün Ahmet Hasim'i tanidigim gü- nü ,onunla konustugum günleri silip ativerdi. Hatira için zaman geçmez, akip gitmez.Günler birbirine katilir. lir.Bazen su bazen bu yanini gördügümüz bir bütün olur.Bir insan kendi ölümü ile degil, kendini sevmis ya- hut tanimis en son insaninda topraga düsmesiyle ölür."

Yukaridaki parçada vurgulanmak istenen düsünce asa-gidakilerden hangisidir?

A) Yazar Ahmet Hasim'i hiç unutamaz.
B) Insanlar için ölüm ,bir yok olustur.
C) Insanlar ölümle tarihin mali olurlar.
D) Insanin gerçek ölümü onu hatirlayanin kalmamasidir.


- 6 -
Konu Testi : Paragraf Konu Testi No : 04


1. "Dün aksam gördügüm oyun iyi miydi.degil miydi? Bir sey söyleyemeyecegim. Iyi olmasa da tutmaliyiz, öv- meliyiz o oyunu, bizim de onun için . Bir yandan da Türkçe ne yazilirsa, yermeye kötülemeye kalkiyoruz.Ya- zarlarimizi böyle boyuna kirarsak Türk tiyatrosu nasil kurulur?"
Yukaridaki paragrafta asagidakilerden hangisi çika- rilamaz?

A) Milli tiyatro kurulmasini isteyenler vardir.
B) Yerli oyunlari en azindan bizi anlattigi için sevmeli- yiz.
C) Milli tiyatronun kurulmasi için yazarlarinin memnun edilmesi gerekir.
D) Türk tiyatrosunun kurulmasi isteniyorsa, yazarlarin eksikleri açikça söylenmeli.

2. Dogdugumdan beridir âsiktim istiklâle
Bana hiç tasmalik etmis degil altin lâle
Yumusak basli isem, kim dedi uysal koyunum ?
Kesilir belki, fakat çekmege gelmez boynum.
M. Akif ERSOY
Dörtlüge göre, sâir için asagidakilerden hangisi söylenemez?

A) Hürriyetine son derece düskün oldugu.
B) Saglam karakterli ve kararli oldugu.
C) Her duruma kolaylikla uyum sagladigi.
D) Gerektiginde canini esirgemeyecegi.






3. "Eskiden oldugu gibi, bundan sonra da Türkçe'ye yeni kelimeler katilacaktir. Ama kelimeler,ya mutlaka halkin sesini ve zevkini yansitan sözcükler olmali veya birbirine çok yakisan iki kelimenin kaynasmasindan dogmalidir."

Bu parçada, Türkçe'nin gelismesinde asagidakiler- den hangisinin dikkat edilmesi gerekir ?

A) Sözcük sayisinin artirilmasi.
B) Sözcüklerin ulusal nitelik tasimasi.
C) Baska dillerden sözcükler alinmasi.
D) Eski sözcüklerin güncellestirilmesi.

4. "........... Gençlik yillarimda da ara sira gitmekten ka- çinmazdim. Hatta bazi piyesleri seyredip, onlari begenip begenmedigimi, onlar hakkinda düsündüklerimi söyle- meyi kendime vazife edindigim bir zaman da olmustu. Simdi o günleri düsündükçe, belki, geçmis gençlik gün- lerimi hatirladigim için haz duyuyorum, ama biraz da sasiriyorum." T8 s6 sa61
Yukaridaki paragrafin basina asagidakilerden hangisi getirilebilir?

A) Tiyatro yüzünden hatirini kirdigim adamlar bile oldu.
B) Bu oyunlara ara sira tenkitçi gözüyle bakiyorum.
C) Hiçbir piyesi yarim birakip çikmadim.
D) Çocuklugumda tiyatroyu severdim.







5. Tercümeye ilk basladigim günden beri özenerek ça- lisirim. Ne yapalim ki özenmek, çalismak baska, bir isi gerçekten basarmak gene baskadir. Diledigine erismek her kisinin elinde midir? Sinirimi, degerimi bilirim ben.

Yukaridaki paragrafin yazari asagidakilerin hangisi ile nitelendirilemez?

A) Özelestiride buluna C) Yaptigi isi seven
B) Baskalarini tenkit eden D) Kendisini degerlendiren

6. "Geçen gün siir defterimi karistiriyordum.Sami'nin bir beytini buldum.O beyti pek begenmisim ki defterime yazmisim. Üç yil oldu olmadi.O beyti büsbütün unut- musum. Neden? Çünkü güzel söz ama gerçekten bir ko- nusu yok,gerçekten manasi yok."

Yukaridaki paragrafta çikarilabilecek en kapsamli yargi asagidakilerden hangisidir?

A) Yazar çok siir okumaktadir.
B) Yazar güzel buldugu beyitleri not eder.
C) Sami Divani basarili eserlerden biridir.
D) Konusu anlami olmayan siirler unutulur.

7. Asagidakilerden hangisi bir paragrafin giris cümlesi olamaz?

A) Pencere yogunlasmis bir karanliga açiliyor.
B) Bir yandan da ilgisiz görünerek gözlerini benden yana kaydiriyor.
C) Merdivenleri pek hizli çikmisti, kapi önüne gelince bir an durdu.
D) Önüne getirilen her kasa tahtasini boyardi.
- 7 -
Konu Testi : Paragraf Konu Testi No : 05


1. Asagidaki cümlelerin hangisinde mecazli anlatim yoktur?

A) Basparmak daginin yalçin, granit, esmer yüzü görü-nüyordu.
B) Dagin kucaginda bir yigin beyaz pamuk bulut vardi.
C) Günesin agarmasiyla ortalik aydinlanmaya basladi.
D) Dagin yüzündeki bu yumusak pembelik, agir basli bir öfkeyi de ortaya koyar gibiydi. T9 s8 sa64

2."Türkçe zengin bir dildir.Kelime sayisi az olmakla bir- likte kelimelerin mecazli kullanimlari yeni anlamlara her zaman açiktir. Meselâ "kulak kabartmak" deyimini düsündügümüzde ilk olarak kelimelerin gerçek anlam larini degil, deyimin kazandigi yeni anlami anlariz. Hele fiil çekimi konusu oldugunda Türkçe'nin imkânlarini dünyanin hemen hiçbir dilinde bulamayiz."
Paragrafinin konusu asagidakilerden hangisidir?

A) Türkçe'nin zengin bir dil oldugu
B) Türkçe'de deyimlerin kullanildigi
C) Türkçe'nin fiil çekimleri bakimindan zengin bir dil oldugu
D) Türkçe'nin kelime sayisinin az oldugu
T10 s3 sa 65



3. Yillarca gezdirdim hoyrat basimi
Aradim bir ömür arkadasimi
Ölsem dikecek yok mezar tasimi
Hâlime ben bile hayret ederim.
Yukaridaki siirin sâiri için hangisi söylenemez?

A) Yalniz B) Heyecanli C) Ümitsiz D) Karamsar
Cev d
4. Asagidakilerden hangisi bir paragrafin giris cümlesi olabilir?
A) Sonunda böyle diyecegini sezmistim.
B) Zaten baska sekilde konusmasi mümkün degildi.
C) Bu sözlerin ne anlama geldigini uzun uzun düsündü.
D) Arkadasim, günlerce benimle konusmamisti.
T10 s4 sa65
5. Bir yazar, kullandigi her kelimenin dis âlemde veya insan hayatinda neye karsilik geldigini bilmelidir. Bül- bül ile karga ayri kus çesitlerini gösterir. Sefkat, mer- hamet ve sevgi kelimeleri arasinda öylesine farkliliklar vardir ki, sevdiklerimizin, bize karsi besledikleri duygu- lari ifâde ederken, bu kelimelerden birini veya ötekini kullanmalari bazen hayatî önem kazanir.
Yazar, bu parçada kelimelerin hangi yönü üzerinde duruyor? T10 s12 sa66
A) Kelimelerin bütün anlamlarinin bilinmesi
B) Kelimelerin yanlis yerde kullanilmasi
C) Kelimelerin anlam ayrintilarinin iyi bilinmesi
D) Kelimelerin hangi anlama geldiginin bilinmesi.
6. Hem duygusal hem de sözel baglamda birbirleriyle iliskilerini koparan insanlar, önce hayvanlar üzerinde yogunlastilar. Artik herkesin bir kedisi bir de köpegi vardi. Ama sonuçta o da bir canliydi ve dügmeye basin-ca karni doymuyor, istekleri bitmiyordu. Oysa modern çagda insanlarin, birakin hayvanlari, esleri veya çocuk- lari ile bile ilgilenecek ne uzun uzun zamanlari ne de sabirlari vardi. Dünyadaki her sey, hatta duygular bile mekânik hâle gelmeli, küçücük dakikalara, saniyelere sigmaliydi. Iste kisitli zaman içinde insanlarin yasadigi bu sevgi açigini fark eden bugünün kurnaz insanlari hem yetiskinlerin, hem de çocuklarin basitçe bakacak- lari sanal bir oyuncak icat ettiler. Gecenin bir yarisinda agladiginda kalkip karni doyurulan, ölmesin diye okula, ise bile getirilen kâbus bebek 'tamagotchi'ler.

Parçadan asagidakilerden hangisi çikarilamaz?

A) Birbirleriyle iliskileri koparan insanlar bir ara sevgi- lerini hayvanlar üzerinde yogunlastirdilar.
B) Modern çagda insanlar ailelerine vakit ayiramiyorlar.
C) Sanal oyuncaklar, insanlardaki sevgi açligini fark eden kurnaz kisilerce icat edildi.
D) Günümüzdeki insanlarin mutlu olmasi için her sey hatta duygular bile mekanik hâle gelmelidir.
T11 s1 sa67

- 8 -


I S I M ( A D )

ISIM ( AD ): Canli ve cansiz bütün varliklari, duygu ve düsünceleri karsilayan kelimelere "isim" denir.




A. ISIM TÜRLERI B. ISIMLERDE KÜÇÜLTME




I. Varliklara Verilislerine II. Varliklarin Sayilarina III. Varliklarin Oluslarina
Göre Isimler Göre Isimler Göre Isimler



























- 9 -
Konu Testi : Isimler Konu Testi No : 06


1. "Hasta ziyaretine gitmek istemiyorum artik. Hastaligim kalmiyor o zavallilarin hâlini görünce. Ziyaretten hasta dönüyorum eve. Hasta insanlar bende büyük tesir olusturuyor."
Yukarida alti çizili olan " hasta" sözcügü kaç degisik türde kullanilmistir?

A) I. B) II. C) III. D) IV.

2. Asagidaki alti çizili kelimelerin hangisi isimdir ?

A) Açik dükkân bulamadik.
B) Bir hayli pahali elbiseydi.
C) Tatli söz,yilani deliginden çikarir.
D) Firmanin gelirinde artis var.

3. Asagidakilerden hangisi "kas - göz - kirpik" söz- cüklerinin tam özelliklerine uyar?

A) Tekil - basit - soyut - cins
B) Basit - cins - soyut - tekil
C) Basit - cins - somut - tekil
D) Birlesik - somut - cins - tekil

4. Asagidakilerden hangisi özel isimlerden degildir?

A) Ülke Isimleri C) Yer isimleri
B) Kurum isimleri D) Araç - gereç isimleri



5. Asagidakilerden hangisi yanlis degildir?

A) Özel isimlerle nesneler arasinda herkesçe bilinen kesin bir ilgi vardir.
B) Topluluk ismi, yazilisi tekil olup da anlami çogul olan isimlerdir.
C) Cins isimler, tam bir benzeri olmayan tek varliklarin adidir.
D) Cins isimlerde, çogu zaman nesne ile baglantili anlam bulunmaz.

6. "Asagi" kelimesi hangi cümlede "isim" olarak kullanilmistir?

A) Kalenin burçlarindan asagi bakiyordu.
B) Asagi mahallenin çocuklariyla rekabet var bu günler-de.
C) Onun kardesi, balkondan topu birden asagi atmasin mi?
D) Satici, bir kurus asagi olmaz deyip israr ediyordu.

7. Asagidakilerin hangisinde topluluk ismi kullanil-mamistir?

A) Dünya milletlerinin birbiriyle kaynasmasi gerekir.
B) Halk, çocuklarinin okumasini istiyor.
C) Türk toplumunun sosyal düzeyi gelisiyor.
D) Büyük sehrin sokaklarinda yalniz dolastim.



8. Asagidaki cümlelerin hangisini olusturan sözcükle-rin tümü isimdir?

A) Bogaziçi'nde deniz kenarinda çam agaçlari vardi.
B) Istanbul'un tabiî güzellikleri yavas yavas kaybolu-yor.
C) Insanlar, çevrelerine karsi duyarsiz olmaya basladi.
D) Sadece evlerinin, bahçelerinin güzelligi ile ilgileni-yorlar.

9. Asagidakilerin hangisinde hem cins hem de özel isim olabilecek bir kelime vardir?

A) Mehmet sinifin en çaliskan ögrencisidir.
B) Kaya güçlükle yerinden kaldirildi.
C) Bu sözlerinden kimse bir sey anlamadi.
D) Nurhanlar yarin bize gelecekmis.

10. Asagidaki eklerden hangisi isimlere "küçültme" an- lami katan bir ektir?

A) -lik B) -ci C) -cik D) -li

11. Asagidaki alti çizili kelimelerden hangisi küçültme eki almistir?

A) Kirlarda gelincik çiçekleri açmisti.
B) Gözünde arpacik denen bir hastalik çikti.
C) Soguktan bademcikleri sisti.
D) Çocugun elleri küçücüktü.
- 10 -

Z A M i R ( A D I L )

ZAMIR ( ADIL ) : Isim olmadiklari halde ismin yerini tutan kelimelere "zamir" denir.




I. Kelime Hâlindeki Zamirler II. Ek Hâlindeki Zamirler


















-1-











- 11 -
Konu Testi : Zamirler Konu Testi No : 07


1. Asagidaki cümlelerin hangisinde soru anlami bir "za- mirle" saglanmistir?

A) Kaç gün bekleyebilirsiz bizi?
B) Ne zaman adam olup yola geleceksin?
C) Benim gibi düsünmeyen var mi?
D) Size orada ne ikram ettiler?

2. Asagidakilerden yargilardan hangisi dogrudur ?

A) Soru zamirleri, isimleri belirsiz bir sekilde belirtir.
B) "Kendi" kisi zamirlerinin yerine kullanilabilir.
C) Fiili niteleyen unsur, sifattir.
D) Tamlanan unsurunun düsmemesi adlasmis sifattir.

3. Asagidaki cümlelerin hangisinde zamir kullanilma- mistir?

A) Hepsi de garip sesler duymustu.
B) Severim kirlarda ben yasamayi.
C) Ne kadar heybetli bu kutsal yemin.
D) Niye and içtiler,nedir bu cosus? .

4. "Nedir bu benim çilem!" cümlesindeki alti çizili olan sözcüklerin ortak özelligi, asagidakilerden hangisidir?

A) Zamir B) Zarf C) Isim D) Sifat




5. Asagidakilerden hangisinde ilgi zamiri yoktur?

A) Bizim çocuk uyuyor, ya sizinki?
B) Komsularin evi bizimkinden genis.
C) Disaridaki çiçekleri topladik, sira içerdekilerde.
D) Bahçedeki çocuklari çagirin.

6. Asagidakilerden hangisinde "belgisiz zamir, isim tamlamasinin tamlanani" olmustur?

A) Ögrencilerin tümü ögretmenleri çok seviyor.
B) Birkaçi disinda bütün arkadaslar maça geldi.
C) Çogu kitabimi hep bu sekilde kaybettim.
D) Adam, birini ariyorum, demisti.

7. Asagidakilerden tamlamalarin hangisinde farkli tür- den zamir vardir?

A) Ötekinin rengi biraz daha güzel.
B) Bizim ailemiz göçmendir.
C) Onun kalbi biraz farklidir.
D) Senin kardesin gerçekten çok zeki.

8. Asagidakilerden cümlelerin hangisinde zamir farkli görevde kullanilmistir?

A) Mehmet'i okulda arayan ben degilim.
B) Ben, saf gibi her sözüne kanmistim.
C) Bu konuyu galiba ben anlatacaktim.
D) Yazin en güzel günlerinde ben de hasta olmustum.

9. Asagidakilerden tamlamalarin hangisinde farkli tür- den zamir vardir?

A) Ötekinin rengi biraz daha güzel.
B) Bizim ailemiz göçmendir.
C) Onun kalbi biraz farklidir.
D) Senin kardesin gerçekten çok zeki.

10. "Kizgin adam: 'Bu esek, diyordu, bu esek simdi he-pimizden daha insandir; siz anlayamazsiniz bunu!' di- yordu." cümlesinde hangi türden zamirler vardir?

A) Isaret - sahis - soru C) Isaret - sahis - isaret
B) Belgisiz - sahis - isaret D) Soru - sahis - ilgi

11. Asagidaki cümlelerin hangisinde ilgi zamiri olan "-ki" vardir?

A) Vapurdaki samata kafami allak bullak etti.
B) Bahçedeki agaçlari gün asiri suluyor.
C) Zengin olmayi kim istemez ki!
D) Benim kalemim burada, Ali'ninki yok.

12. Asagidaki cümlelerde geçen zamirlerden hangisi fark-li bir zamir grubuna girer?

A) Ne agliyorsun canim oglum?
B) Olayi hanginiz gördünüz?
C) Kimin kalemi kayboldu?
D) Hangisi derdini bir an unutmus ki...
- 12 -

SIFAT ( ÖNAD )

SIFAT ( ÖNAD) : Varliklari niteleyen veya belirten kelimelerdir.




A. SIFAT TÜRLERI B. SIFATLARDA C. SIFATLARDA D. SIFATLARDA
KÜÇÜLTME PEKISTIRME DERECELENDIRME

































- 13 -
Konu Testi : Sifatlar Konu Testi No : 08


1. Asagidakilerin hangisinde bir isim birden fazla sifat tarafindan nitelenmistir?

A) Açik sözlü ögrencilere iyi davranir.
B) Kolu kirik hastalari getirmeliyiz.
C) Basarili, terbiyeli çocuklarla gezin.
D) Teneke kutulari yol ortasina birakti.

2. Asagidaki alti çizili kelimelerden hangisi niteleme sifatidir?

A) Soguk sonbahar ve sonralari borali bir kis basladi.
B) Eski gazeteleri okuyacagini söyledi.
C) Bugün aksama kadar hangi isi yaptin?
D) Bu kasabayi çok sevdigini biliyorum.

3. Asagidaki hangi cümlenin yüklemi sifat tamlamasidir?

A) Onun okudugu yer küçük bir kasabaydi.
B) Piknikte altinda oturdugumuz agacin adi çinardir.
C) Insanlar için en kutsal seylerden biri de alin teridir.
D) Seyrek çamlar arasindan ilerdekini gördüm.

4. Asagidaki cümlelerin hangisinde isim birden fazla sifatla nitelenmistir?

A) Zeytin ve kavak agaçlarinin arasindan ova ne güzel...
B) Ovada belki de yan yana yirmi tane pinar vardi.
C) Kirmizi kiremitleri ve beyaz minareleriyle köyler vardi.
D) Her tarafta sari, yesil ve büyük agaçlar vardi.




5. Asagidaki cümlelerin hangisinde pekistirme sifati vardir?

A) Gece yarisindan sonra bir böcek gibi yataktan çikti.
B) Eski ve yikilmis bir evde yasiyordu.
C) Murat, sularda bir balik gibi sessiz hareket ediyordu.
D) Kapkaranlik gecede disariya çikmis, bahçeyi dolasi- yordu.

6. "Sanatçi, yalniz kendi sanatina baksin da baska islere burnunu sokmasin diyemeyiz." cümlesindeki hangi sözcük belgisiz sifattir?

A) Yalniz B) Kendi C) Baska D) Islere

7. Asagidaki cümlelerin hangisinde soru anlamini sagla-yan kelime sifat degildir?

A) Kaç liralik fatura kesilecek?
B) Oraya gidip ne is yapacaksiniz?
C) Ne kadar güzel konusuyor degil mi?
D) Bu nasil bir isim böyle?

8. Asagidaki cümlelerin hangisinde "uzun" kelimesi söz-cük türü yönüyle farklidir?

A) Duyduklarini uzun uzun bize anlatti.
B) Uzun filmler insani sikiyor.
C) Uzun bir sessizlik çöktü odaya.
D) Uzun uzun parmaklari vardi.




9. "Her sey sevgiyle güzel." cümlesindeki sifatin türü asagidakilerden hangisidir?

A) Niteleme sifati C) Belgisiz sifat
B) Soru sifati D) Isaret sifati

10. "Alt" kelimesi asagidaki cümlelerin hangisinde farkli görevde kullanilmistir?

A) Tencerenin altinin delindigini fark ettim.
B) Alt katta oturan komsular kavga ediyor.
C) Ayak altinda fazla dolasmayiniz.
D) Altina bir sandalye çekti, sandalyeye oturdu.

11. Asagidaki cümlelerde geçen ikilemelerden hangisi si-fat görevinde kullanilmamistir?

A) Sokaklar, vicik vicik çamur içindeydi.
B) Piril piril görünüyordu sirtindaki elbise.
C) O, hiç dogru dürüst bir is yapmaz.
D) O gelecek diye türlü türlü yemekler pisirmis.

12. Asagidakilerin hangisinde pekistirilmis sözcük sifat göreviyle kullanilmamistir?

A) Buradan dümdüz giderseniz oraya varirsiniz.
B) Tertemiz düsüncelere, güzel ve tatli rüyalara daliyo- rum.
C) Duman, kir, pas yok, masmavi gökyüzü isil isil yüzü- nü gösterir.
D) Bembeyaz elbiseleriyle temiz yüzlü çocuklar geçiyor yanimdan.
- 14 -

ZARF ( BELIRTEÇ )


ZARF ( BELIRTEÇ ) : Fiillerin degisik özelliklerini belirten ve fiilleri etkileyen kelimelere "zarf" denir.





































- 15 -
Konu Testi : Zarf Konu Testi No : 09


1. Asagidakilerin hangisinde "ne kadar" sorusu farkli görevde kullanilmistir?

A) Ne kadar domates istiyorsunuz?
B) Ne kadar hali sattiniz?
C) Günde ne kadar ekmek yiyorsun?
D) Yilda ne kadar kazaniyor?

2. Asagidakilerin hangisinde zaman zarfi kullanilma- mistir?

A) Dilerseniz bunlari sonra yeniden görüselim.
B) Yapacak o kadar çok isimiz var ki, bu yüzden erken kalkmaliyiz.
C) Okulumuza henüz sikayetler gelmedi.
D) Gezimizin bu kadar güzel olacagini hiç düsünmedim.

3. Asagidaki cümlelerde geçen alti çizili kelimelerin hangisi, farkli bir zarf grubuna girer?

A) Misafirlerini gülerek karsiladik.
B) Kendisiyle tatli tatli konusurduk.
C) Biraz bekleyin, arkadasimiz gelecek.
D) Bir hayli üzgün görünüyordu arkadasim.

4. "Iki sey dünyaya hükmeder. Biri kiliç, biri düsünce. Kiliç eninde sonunda düsünceye yenilir." sözünde asagidakilerden hangisi yoktur?

A) Zarf B) Zamir C) Sifat D) Edat

5. Asagidakilerin hangisinde "-gin, -gin" ekini alan söz- cük zarf degildir?

A) Saskin çocuk soruyu bilemedi.
B) Onlarla kirgin ayrildik.
C) Durgun akan sudan korkunuz.
D) Adamcagiz bezgin görünüyor.

6. Asagidakilerin hangisinde yer - yön zarfi kullanilma- mistir?

A) Yagmur baslamadan içeri girdik.
B) Disari çikip hava almak istedi.
C) Ileri zekâli oldugu gözlerinden belli.
D) Asagi gel!

7. Asagidakilerden hangisi yanlistir?

A) "Ne zaman ?" zaman zarfinin sorusudur.
B) Zamirler ismin yerini tutar.
C) Bir isim birden fazla sifat tarafindan niteler.
D) Durum zarfi isme sorulan "nasil" sorusuna cevap verir.

8. Zarflar hakkinda asagidakilerden hangisi söylenemez?

A) Bazi zarflar, durum bildirir.
B) Zarf olan sözcügün mutlaka fiilden önce kullanilmasi gerekir.
C) Çekim eki alan bazi zarflar isim olur.
D) Genellikle fiili niteler.
8. Genç yasimda felek vurdu basima,
I
Aldirdim elimden iki gözümü.
II
Yeni dogmus idim yedi yasima,
III
Ben kaybettim baharimi yazimi.
IV
Yukaridaki dizelerde numaralanmis sözcüklerden hangisi tür bakimindan, digerlerinden farklidir?

A) I B) II C) III D) IV

9. Gökte zamansizlik hangi noktada?
Elindeyse yildiz yildiz hecele.
Hüküm yaziliyken kara tahtada,
Insan yine çare arar ecele.

Yukaridaki dörtlükte asagidakilerden hangisi yoktur?

A) Zarf B) Isim C) Sifat D) Zamir

10. "Gündüzler nasil bekler gecenin bitmesini?" cümlesindeki alti çizili olan sözcügün görev bakimindan özdesi, asagidakilerden hangisinde kullanilmamistir?

A) Nasil anlatabilirim ki size derdimi?
B) Ey insan! Nasil bir beklemeye durdun simdilerde?
C) Idamlik bir noktayi geçerken nasil belliydi adimlari.
D) Aliler nasil istemezler senin de gelmeni?


- 16 -

EDATLAR ve BAGLAÇLAR


EDAT ( ILGEÇ ) : Yalniz basina anlami olmayan, anlam ve görevleri cümle içinde olusan ve kelimeler arasinda ilgi kuran kelimelerdir.

BAGLAÇ : Tek baslarina anlamlari olmayan, cümle ya da es görevli kelimeleri veya kelime gruplarini birbirine baglayan kelimelerdir.

ÜNLEM : Bazen sevinme, kizma, korkma, acima, sasma gibi ansizin beliren duygulari; bazen de bazi doga seslerini yansitan kelimelerdir.

NOT : Baglaçlar, cümleden çikarildiginda cümlenin anlami bozulmaz. Edatlar ise, cümleden çikarildiginda cümlenin anlami bozulur.
































- 17 -
Konu Testi : Edatlar ve Baglaçlar Konu Testi No : 10




1. Asagidaki cümlelerin hangisinde "dogru" sözcügü edat olarak kullanilmistir?

A) Su koskoca sehirde dogru dürüst bir araya gelemedik.
B) Sözün dogrusunu o söyler mecliste.
C) Kisa dogru evlerdeki hareketlilik daha da artar.
D) Bize, dogru bir söz söylemeyecek mi bu adam?

2. Asagidaki cümlelerin hangisinde edat kullanilma- mistir?

A) Bu merdivenleri yapildigindan beri böyle telasli çikmadim.
B) Kafami dinlemek için siginacak hiç bir yer kalmadi
C) Kalabalik içinde güç bela bos bir masa bularak otur- dum.
D) Alt katin her tarafi sik demir parmakliklarla çevrili.

3. "Kadar" sözcügü asagidakilerin hangisine "karsilastir- ma" anlami katmistir?

A) Lütfen beyefendi paraniz kadar konusun!
B) Sizi okula kadar götürebilirim.
C) Sabaha kadar ders mi çalismis?
D) Burasi bizim köy kadar güzelmis.

4. "Ögrenmeye, okumaya susamis bir genç için artik tekdüzelik, can sikintisi kalmaz." cümlesinde asagidaki- lerden hangisi yoktur?
A) Zarf B) Edat C) Zamir D) Isim

5. Asagidakilerin hangisinde "yalniz" kelimesi farkli gö- revde kullanilmistir?

A) Düsmana karsi yalniz savasamazsin ki!
B) Böyle güzelligi yalniz burada bulabilirsin.
C) Senin yalniz gitmen hiç de hos degil.
D) Müdür Bey'e gidin, onunla yalniz konusun.

6. "Ama" baglaci asagidakilerin hangisinde "kosul" anla- minda kullanilmistir?

A) Gelecek, ama davet edilmeyi bekliyor.
B) Buranin insanlari çaliskan ama cimri.
C) Sözleri belki yanlis ama güzel.
D) Biraz pahali ama çok güzel bir elbise.

7. "Yalniz" kelimesi, asagidaki cümlelerin hangisinde baglaç olarak kullanilmistir? T:23 S:1

A) Bu geziye yalniz gidiyor.
B) Onu sokakta yalniz gezerken gördüm.
C) Yillarca yalniz adam olarak yasadi.
D) Ben de gidecegim, yalniz çok kalmayalim.
8. "Güçsüzden yanayim kavgada
Büyük öfkelerle bilenmis sesim."
Yukaridaki dizelerde asagidakilerden hangisi yoktur?

A) Isim B) Edat C) Baglaç D) Sifat
T:23 S.19 say.134
9. "Onun ile besleyeceksin anan ile kardesini." cüm- lesinde alti çizili sözcüklerin türü, asagidakilerin hangi- sinde sirasiyla verilmistir?

A) Zamir, edat, baglaç C) Zamir, baglaç, baglaç
B) Baglaç, edat, edat D) Zamir, baglaç, edat
T:23 S:4 sayfa:133
10. Asagidaki cümlelerin hangisinde baglaç kullanilma- mistir?

A) O da gidince, bu evde tek kalacagim.
B) Bir seylerden bahsetti, ama anlayamadik.
C) Sattiklari bahçe güzeldi, ev ise köhneydi.
D) Arkadaslariyla hep iyi geçinirdi.
t.23 s.15 say.134
11. "Düne kadar sessizce çalisan adam da bugün rastgele konusabiliyor." cümlesindeki alti çizili sözcük- lerin türü nedir?

A) Edat - sifat - baglaç - zarf
B) Baglaç - zarf - baglaç - zarf
C) Edat - zarf - baglaç - zarf
D) Edat - baglaç - sifat - zarf
- 18 -

ISIM ( AD ) TAMLAMALARI


ISIM ( AD ) TAMLAMALARI: Aralarinda anlamca ilgi bulunan iki veya daha çok ismin belirli kurallarla bir araya gelerek olusan söz gruplaridir.

ISIM ISIM

TAMLAYAN TAMLANAN


-in, -in, -un, -ün, -i, -i, -u, -ü,
-nin,,-nin, -nun, nün -si, -si, -su, -sü

ISIM ( AD ) TAMLAMALARI














- 19 -
Konu Testi : Isim ( Ad ) Tamlamalari Konu Testi No: 11


1. Asagidaki birlesik isimlerden "isim tamlamasi" olmayan hangisidir?

A) Rüzgârgülü C) Aslanagzi
B) Demiryolu D) Uzunköprü

2. Asagidaki cümlelerin hangisinde tamlayani ve tamlanani zamir olan bir isim tamlamasi kullanilmistir?

A) Dil, sanat, edebiyat, bilim, bunlarin hepsi seçkinler içindir.
B) Aydinin görevi halka gitmek degil, topluma yüksek bir kültür saglamaktir.
C) Herkesin beni anlayacagini saniyordum, ama bu ko- nuda yanilmisim.
D) Bu ögrencilerin sözleri sizi sasirtmasin, çaliskanlarin birçogu böyle konusur.

3. "Fakat atin basini devamli olarak Aksehir'e dogru çeviriyordu." cümlesinin nesnesi için asagidakilerden hangisi söylenebilir?

A) Sifat tamlamasi
B) Belirtili isim tamlamasi
C) Belirtisiz isim tamlamasi
D) Zincirleme isim tamlamasi





4. Asagidaki dizelerin hangisinde birden fazla ad tam- lamasi vardir?

A) Nihayetsiz sayilir bu ates, müthis durus
Uzayan bir bûsedir insanin ensesinde.
B) Çok uzak bir âlemin rüzgârini anariz
Içimizden yanariz, disimizdan yanariz.
C) Bahçe kapisina varmadan daha
Baygin kokusu ihlamurun
D) Tam otlarin sarardigi zamanlar...
Yere yüzükoyun uzaniyorum.

5. Asagidaki cümlelerin hangisinde farkli bir isim tam- lamasi vardir?

A) Roman, düsünce hayati zengin olanlarca yazilir.
B) Sanatçida sezgi ve duygu gücü olmalidir.
C) Dünya hayati kisadir, önemli olan onu degerlendir- mektir.
D) Romanin büyüklügü okuyucuyu etkilemesiyle oranti- lidir.

6. "Ada" kelimesi asagidaki cümlelerin hangisinde farkli bir isim tamlamasi olusturmustur?

A) Garson Bey, bize iki ada çayi yapar misin?
B) Siz hiç ada tavsani yediniz mi?
C) Balikçilar adanin öteki kiyisina geçtiler.
D) Ada soganini çok severmis.


7. Asagidakilerde geçen tamlamalarin hangisi fakli bir tamlamadir?

A) Çocuklarin oyuncagini elinden aldi.
B) Alilerin evi buraya oldukça uzaktir.
C) Bunu insanlarin çogu begenmez.
D) Dügün günü bu adam nereye gitmis?

8. Asagidaki cümlelerin hangisinde belirtisiz isim tamla- masi kullanilmamistir?

A) Su bardagini annesine uzatti.
B) Visne suyu ona iyi gelmis.
C) Evin kirasini ödeyemiyorduk.
D) Yolcu treni gara geç girdi.

9. Tamlayani sifat tamlamasi olan belirtili isim tamlamasi asagidaki cümlelerin hangisinde vardir?

A) Tahta kapinin boyasi oldukça solmus.
B) Bu sorunun cevabini bulamadik bir türlü.
C) Sinif baskani yoklama listesini kaybetmis.
D) Merdivenleri silen görevli bir miktar para bulmustu.

10. Asagidaki cümlelerde geçen birlesik isimlerden han-gisi farkli bir tamlamadir?

A) Adapazari, güzel bir sehirdir.
B) Gelecek yaz Kusadasi'na gidiyoruz.
C) Kepçekulak, çam agacina çikmis.
D) Hanimeli sulanmayinca kurumus.
- 20 -

FIILLER ( EYLEMLER )


FIIL : Haber ve dilek bildiren, varliklarin yardimini isteyen, onlarin yardimiyla is, olus, durum bildiren kelimelerdir.

FIIL ÇEKIM EKLERI : Fiil çekimlerinde fiil kök veya gövdelerine gelen, bazen zaman kavramiyla birlikte kisi kavrami veren eklerdir.

SAHIS ( KISI ) EKLERI : Is, olus veya hareketin kimin tarafindan yapildigini, kiminle ilgili oldugunu belirten eklerdir. Dört çesit sahis ekleri vardir.

SAHIS ( KISI ) EKLERI

- 21 -

FIILLER ( EYLEMLER )


FIILLERDE KIP : Fiil kök veya gövdelerinin zaman ve biçimlerine göre eklerle gi
I . HABER ( BILDIRME ) KIPLERI II. DILEK ( ISTEME ) KIPLERI

- 22 -

FIILLER ( EYLEMLER ) ve EK FIIL ( -imek )

EK FIIL ( -imek ) : Isim soylu sözcüklere gelerek onlari yüklem yapan, basit çekimli fiillere gelerek de onlari birlesik çekimli hâle getiren "-imek" e ek fiil denir.
EK FIILIN OLUMSUZU : "Degil" kelimesiyle yapilir. Örnek : Ögrenciydim. ( Olumlu ) / Ögrenci degildim. ( Olumsuz )
EK FIILIN SORU SEKLI : "-mi" soru ekiyle yapilir. Örnek: O, evde miydi? ( Olumlu soru ) / O, evde degil miydi? ( Olumsuz soru )
EK FIILIN 2 ÖNEMLI ÖZELLIGI : Asagida verilen tablolarin basliklarinda belirtilmistir:

1. Isim soylu kelimelere eklenerek onlari yüklem yapar.

2. Basit zamanli fiillere gelerek, onlari birlesik zamanli yapar.
10-
- 23 -
Konu Testi : Fiiller ( Eylemler ) ve Ek Fiil Konu Testi No: 12

1. Asagidakilerden hangisi yanlis degildir?

A) "-makta, -mekte" eki, simdiki zamanin diger bir eki- dir.
B) Fiillerde olumsuzluk "-mi,- mi" ekleriyle yapilir.
C) "-sa, -se" eki, istek kipinin ekidir.
D) "döner" fiili genis zaman 3. çogul sahistir.

2. Asagidakilerden hangisi yanlistir ?

A) 4. tip sahis eki istek kipinde kullanilir.
B) 3. tip sahis eki istek kipinde kullanilir.
C) 1. tip sahis eki, görülen geçmis zamana ve dilek - sart kipine gelir.
D) Istek kipinin eki "-a, -e" dir.

3. Asagidakilerin hangisinde anlam kaymasi vardir ?

A) Kötüler toplumda istenmez.
B) Üzüntü, borcu ödemez.
C) Yarin tiyatroya gidiyoruz arkadasla.
D) Kisiler, bazen hatali isler yaparlar.

4. Asagidaki cümlelerin hangisinde yüklemlerin her ikisi de basit zamanlidir ?

A) Onu gördüm, arkadasiyla konusuyordu.
B) Bize söz vermisti, yarin gelecek.
C) Cevabini biliyordum, bu yüzden gitmedim.
D) Yanina gittim, benimle konusmadi.

5. "Takvimdeki eskimis yapraklari kopardim dün gece ben." cümlesindeki fiilin kipiyle çekimlenmis bir fiil asagidakilerin hangisinde vardir?

A) Onun geldigini yeni anlamis.
B) O, çocuklari götürmek için geldi.
C) Çok okuyan insan, çok sey bilir.
D) Herkesin kendisini yetistirmesi sarttir.

6. Asagidaki cümlelerin hangisinde emir kipi kullanilma- mistir ?

A) Hemen buraya gel. C) Sizi birakamam.
B) Bir an önce git. D) Evde beni bekle.

7. Asagidaki cümlelerin hangisinin yüklemi basit fiildir ?

A) Sözlerinizi herhalde anliyordur.
B) Hastanin durumu gittikçe düzeliyor.
C) Onu hiç anlayamadin sen.
D) O, bu sampiyonada güresecekmis.

8. Asagidaki cümlelerin hangisinin yükleminde zaman anlami yoktur?

A) Böyle giderse dünya çok kisa sürede yasanmaz hâle gelecektir.
B) Çevre kirliligiyle bütün mahalle mücadele ediyor.
C) Bahçede bir olay çiktigini evin penceresinden gördü.
D) Her olayin içinde o olayla ilgili bir takim kisiler vardir.
T25 s12 say157
9. Çekil, bu gölgeli yollarda gezinme
Bahar, bakislarin yine pek sarhos.
Yanilip gönlüme misafir inme
Kapisi kilitli, mihrabi bombos.

Bu dörtlügün hangi dizelerinde ek fiil vardir?

A) I - II B) II - III C) III - IV D) II - IV
T.25 S.9 SAY.156
10. Asagidaki cümlelerin hangisinin yüklemi birlesik za- manlidir? t.25 s.15 say.157

A) Bu problemi sen halledebilirsin.
B) Ne emredersiniz efendim?
C) Her sabah erkenden gidiyormus.
D) Ahmet öfkesinden deliye döndü.

11. "Gençler bir hiç yüzünden tartisiyorlardi." cümlesi- nin yükleminin zamani hakkinda asagidakilerden hangisi söylenebilir?

A) Simdiki zamanin hikâyesi
B) Görülen geçmis zamanin rivâyeti
C) Simdiki zamanin sarti
D) Ögrenilen geçmis zamanin sarti
t.25 s.8 say.156
12. Asagidakilerin hangisinde ek eylem kullanilmamis- tir?

A) Iyilikler, dostluklarin baslangicidir.
B) Ebedî bir dostluktur her iyilik.
C) Kötü insanlar, toplumun yüz karasidir.
D) Borç yiyen kesesinden yer.
t.25 s.11 sa.157
13. Asagidaki cümlelerden hangisinin yüklemi birlesik zamanli fiil degildir ?

A) Bahçedeki çiçekleri bir bir kopardi.
B) Fidanlari dikmeden önce çukur kazardi.
C) Anilarini günü gününe yazardi.
D) Evimizdeki çatidan hep su sizardi.
t.26 s.20 sa.159
14. "Okumak" fiilinin genis zamaninin rivâyetinin ikin- ci tekil sahsi, asagidakilerden hangisidir ?

A) Okuyorduk. C) Okurmussunuz.
B) Okuyacaklarmis. D) Okumusmussun.

15. "Hücum diye bir ses duyuldu önce." cümlesinin yüklemi hakkinda asagidakilerden hangisi söylenemez?

A) Basit zamanlidir.
B) III. tekil sahisla çekimlenmistir.
C) Türemis fiildir.
D) Hikâye birlesik zamanlidir.
- 24 -

FIILIMSILER ( EYLEMSILER )









































- 25 -

Konu Testi : Fiilimsiler ( Eylemsiler ) Konu Testi No: 14

1. Asagidakilerin hangisinde zarf - fiil yoktur?

A) Buraya dogru gelen var.
B) Oraya giderken bize ugra.
C) Geldiginde beni arasin.
D) Eve kosarak gitti.

2. Asagidaki cümlelerin hangisinde fiilimsi yoktur ?

A) Konusacak bir sey kalmadi.
B) Geldiginizi bilmiyordum.
C) Her sözüme itiraz ediyor.
D) Beni aramasi gerekiyordu.

3. Asagidakilerden hangisinde sifat - fiil vardir?

A) Oraya gidince beni arayacaksin.
B) Gitmek istemiyorum kardesim.
C) Anlayisli olmak zorundasiniz.
D) Minareyi çalan, kilifini hazirlar.

4. "Haydi artik uyuyan destanini uyandir." cümlesin -deki fiilimsi olan kelime asagidakilerden hangisidir?
A) Haydi B) Uyuyan C) Destan D) Uyandir

5. Asagidakilerin hangisinde sifat fiil kullanilmistir?