Aralarında çeşitli yönlerden ilgi bulunan iki varlıktan zayıf olanı güçlü olana benzetme sanatıdır.
“Ahmet aslan gibi güçlüdür.” Cümlesinde güç yönünden zayıf olan Ahmet aslana benzetilmiştir.

üHer benzetme bir karşılaştırmadır.Örnek cümlede “Ahmet” ile “aslan”   karşılaştırılmıştır.

üAralarında ortak özellik bulunmayan kavramların karşılaştırılması benzetme değildir.Mesela:
“Elma kadar sivri maydanoz ,
Minare gibi ekşi duvar” benzetmeleri standartlara uymaz .Çünkü karşılaştırılan şeyler arasında ortak bir özellik mevcut değildir.”Teşbihte hata olmaz “ sözünü de bu minvalde değerlendirmek gerekir . “Hata olmaz”dan kasıt teşbihin hata kabul etmeyeceği realitesidir.Yani hatalı teşbih teşbih değildir.

üİstisnalık arz etse de bazen kendisine benzetilen taraf güçlü taraf değildir: ”Ninemin pamuktan daha yumuşak ellerini öpmeye doyamazdım”

     

Benzetmede “erkan-ı teşbih” de denilen dört öğe mevcuttur.Bunlardan benzeyen(müşebbeh) ile kendisine benzetilen(müşebbehün bih) asli ; benzetme yönü(vech-i şebeh) ve benzetme edatı(edat-ıteşbih) yardımcı unsur olarak kabul edilir.
Bu öğelerin var olup olmamasına göre teşbih sanatı çeşitlilik gösterir.

Canan      gül       gibi       güzeldir. (Ayrıntılı benzetme /Teşbih-i mufassal)
b.yen    k.b.tilen   b.edatı   b.yönü

Canan      gül      gibidir. (Kısaltılmış benzetme /Muhtasar-Mücmel)
b.yen     k.b.tilen  b.edatı

Gül         Canan      güzeldir.(Pekiştirilmiş benzetme /Müekked)
k.b.tilen   b.yen         b.edatı

Gül         Canan    bizim şeref misafirimizdir.(Teşbih-i beliğ/Yalın-güzel)
k.b.tilen   b.yen

Bütün öğeleri tam olan benzetmeye “ayrıntılı”, benzetme yönü konmamışa “kısaltılmış”, benzetme edatı bulunmayana “pekiştirilmiş” ve nihayet yardımcı öğelerin bulunmadığı sadece temel öğelerle kurulanına da “beliğ” teşbih” diyoruz.
Not: Andırmak, benzer,dönmek,sanki,kadar,örnek,-den ,bigi,meğer ki , gûyâ,tıpkı,misl,misüllü,niteki,sıfat,manend,-veş,-asa,-var, çü, çün, tek,andırır... kelimeleri benzetme edatı kabul edilir.



Örnek cümleler:
üAbbas tilki gibi kurnazdır.
üYol yılan gibi kıvrılıyor.
üTürkiye güzellikte cennet gibidir.
üTaş gibi sert ekmek
üKömür gibi kara gözlerin
üElma gibi tatlı yanakların
üKalem gibi ince parmak
üRüya gibi güzel yaz.
üBuz gibi soğuk gazoz
üCiva gibi haretketli adam
üSüt gibi beyaz badana
üDal gibi ince kız
Yukarıdaki cümleleri benzetmenin dört türüne göre çekimleyiniz .

Sanatlı beyitler ve mısralar
üKöhne düşünceler paslanmış çivilere benzer.
üİhtiyar adam bir çocuk gibi ağlıyordu.
üBin atlı akınlarda çocuklar gibi şendik.
üKükremiş sel gibiyim bendimi çiğner aşarım.
üKul Mustafa karakolda gezerken/Gülle , kurşun yağmur gibi yağarken
üDalgalan sen de şafaklar gibi ey nazlı hilal
üBir kez Allah dese aşk ile lisan/Dökülür cümle günah misl-i hazan
üKarşımda eski evler tarih gibiydi.
üGündüz denizlerde sönerken baktık/Ve çobanlar gibi dallar gibi yaktık
üKız vücudun sarı güller gibi ter/Çık sudan kendini üryan göster
üÇini bir kasede bir Çin çayı içmekteydi/Bir güzel yırtıcı kuş gözleri gördüm/Som mücevher gibi kan kırmızı tırnaklarını
üÂrızın âb-ı sâftır gûyâ/Zekan bir habâbdır gûya
üBaşka sanat bilmeyiz karşımızda dururken/Yazılmamış bir destan gibi Anadolu’muz
üÖmür  çiçek kadar narin
üSandım ki güzelliğin cihanda / Bir saltanatın güzelliğiydi.
üPoyrazla söyleşir gibi yaprakların sesin
üRûy-ı zemini tâbi-i fermanı kılmağa/Sultan Selim Han gibi bir şîr-i ner gelir
üNeva-yı neydir esen bad cam-ı meydür gül /Çemende eşk ile sahba misal- cu dökülür
üYarin ki her tebessümü dağ üstü bağ olur/Destinde cam-ı neşve semavi çerağ olur.
üHizmetçiye gel der gibi Azrail’e gel der.
üKafası kazan gibi oldu.
üİstanbul karınca yuvası gibi oldu.

üDudakların elmadan etli
ü Sürekli sevgiyi duydukça anne toprak
üBambaşka Leh,Macar,Venedik,Rus güzeli /Sessiz haremde her biri endamlı bir peri
üYalnız bu katta mümkün olur daima / Her hamlesiyle ruh o çelikten kanatlı kuş
üFark etmez anne toprak ölüm maceramızı
üBu dil ağzımda annemin sütüdür.
üGördüm deniz dedikleri bin başlı ejderi